نوع فلز و روش ساخت آنها باید با استانداردهای مربوطه مطابقت داشته باشد .
بدنه باید از چنان کیفیتی برخوردار باشد که فشار کارکرد دستگاه ( به طور معمول تا 2 برابر فشار آزمون ) را به خوبی تحمل کند . همچنین بدنه باید در مقابل زنگ زدگی و خوردگی از مقاومت لازم برخوردار باشد .
به روی بدنه با توجه به کارخانه سازنده دستگاه ممکن است دستگیره ، پایه و … نصب شده باشد .
همچنین نام کارخانه سازنده ، سال تولید ، روش به کار انداختن روش آزمون و سایر اطلاعات مربوطه به خاموش کننده بایستی به روی بدنه درج شود .
2 – ساز و کار عمل کننده
خاموش کننده های پودر و گاز با توجه به نوع و کارخانه سازنده آنها ممکن است به یکی از انواع مکانیزم عمل کننده ” ضربه ای ” ، ” اهرمی ” و یا ” فلکه ای ” مجهز باشد .
3 -لوله لاستیکی
اغلب کپسول های دستی اطفای حریق محتوای پودر ، لوله لاستیکی با طول مناسب دارند .
البته ، انواع کوچک ( یک کیلویی و 750 گرمی ) همچنین ، بعضی انواع قدیمی فاقد لوله لاستیکی هستند .
لوله لاستیکی ، از انواع تقویت شده است و با فشار معینی ، متناسب با فشار آزمون دستگاه را به خوبی تحمل می کند .
این لوله ، از یک سو به کپسول آتش نشانی ( یا مکانیزم عمل کننده آن ) و از سوی دیگر به سر لوله یا نازل پودر پاش متصل شده است .
4 – سر لوله پودر پاش ( نازل پودر پاش )
بیشتر کپسول های آتش نشانی پودر و گاز به سر لوله پودر پاش مخصوص مجهز شده اند .
این سر لوله ، به طور معمول ، از پلاستیک ساخته شده و به صورت اهرمی عمل می کند .
که با فشار دادن آن هنگام عملیات اطفای حریق ، پودر از سر لوله خارج شده و با برداشتن فشار ، خروج پودر متوقف می شود .
5 – لوله سیفون
به این لوله ” لوله داخلی هدایت کننده پودر” نیز گفته می شود.
در داخل دستگاه از کمی بالاتر از کف تا خروجی دستگاه امتداد دارد.
حجم سیلندر ، پودر و مابقی آن هوای خشک یا نیتروژن میباشد و در زمان شارژ فشار آن ۱۰ بار ( PSI ۱۵۰ ) میباشد .
به دلیل اینکه پودر در داخل خاموش کننده به طور دائم تحت فشار میباشد احتمال کلوخه شدن در آن زیاد است .
بنابراین هر از گاهی باید خاموش کننده را سر و ته نموده و مجدداٌ در جای خود بگذاریم .
اغلب بر روی این خاموش کننده فشار سنج وجود دارد که فشار درون سیلندر را نشان می دهد .
این خاموش کننده در وزنهای مختلف از ۵/۰ کیلویی تا ۱۴ کیلویی ( ۱ تا ۳۰ پوند ) وجود دارد .
زمان تخلیه بستگی به وزن مواد محتوی دارد به طوری که از ۸ ثانیه تا ۱۴ ثانیه میباشد و مقدار تخلیه آن در زمان شارژ حداقل ۸۵٪ است .
قدرت پرتاب این خاموش کننده ۶ متر است و جهت آتشهای کلاسهای مختلف به کار می رود .
هر ماه یک بار بازدید ظاهری از خاموش کننده به عمل بیاید و در این بازدید فشار درون سیلندر را از روی فشار سنج مشاهده و سپس بدنه و پلمپ را بازدید کنید .
در صورت امکان سالی یک بار در حریق آموزشی از خاموش کننده استفاده شود .
خاموش کننده پودر و گاز بالن داخل و بالن بغل خود به دو گروه تقسیم می شوند .
الف ) کارتریج داخل
ب ) کارتریج بیرون
الف ) کارتریج داخل :
عامل فشار در این نوع خاموش کنندهها گاز co2 میباشد که در داخل یک سیلندر کوچک قرار دارد که این سیلندر زیر درپوش و در داخل سیلندر خاموش کننده قرار گرفته است، در موقع استفاده با فشار اهرم راه خروج گاز از داخل کارتریج باز و گاز، محتویات داخل سیلندر را تحت فشار قرار داده و به بیرون میراند .
ب ) کارتریج بیرون :
در این نوع محتوی گازco2 خارج از استوانه قرار گرفته و مجرای خروجی گاز کارتریج به بدنه خاموش کننده وصل میشود که عملکرد آن هم ضربه ای هم فلکه ای هم اهرمی است .
کارتریج هایی که در خارج بدنه قرار می گیرند دارای سوپاپ عملکرد بوده و گاز کارتریج از آن در صورت لزوم تخلیه میشود .
در خاموش کنندههای پودر و گاز کارتریج دار چنانچه به هر صورت گاز وارد سیلندر شود و مقدار کمی از پودر آن مصرف گردد نمی توان برای استفاده بعدی به آن اطمینان کرد .
بنابراین باید گاز داخل سیلندر را تخلیه و سپس درپوش را باز کرده و کارتریج آن را تعویض کنید .
جهت تخلیه گاز از درون سیلندر کافی است خاموش کننده را سر و ته نموده و اهرم آن را فشار دهید تا تمام گاز خارج گردد .
در نزدیکی محل آتش سوزی خاموش کننده را روی زمین گذاشته ، ضامن را آزاد کنید سپس لوله لاستیکی را از گیره خارج و آن را با دستگیره با هم نگه دارید بدون آنکه بدن یا سر و صورت خود را در مسیر سوپاپ ایمنی خاموش کننده قرار دهید شیر گاز را باز کنید .
سپس با یک دست نازل را و با دست دیگر خاموش کننده را گرفته و با فشار بر روی اهرم نازل ، پودر را بر روی آتش بپاشید .
در این نوع خاموش کننده کارتریج در داخل بدنه سیلندر و زیر درپوش قرار می گیرد .
هنگامی که ضامن را بیرون کشیدید اهرم را فشار دهید تا گاز از داخل کارتریج وارد بدنه سیلندر شود، سپس با یک دست نازل را گرفته با دست دیگر اهرم را فشار دهید تا پودر روی آتش پاشیده شود .
هر یک ماه یک بار درب سیلندر را باز نموده از کلوخه نشدن پودر مطمئن شوید .
از باز بودن خروجی سیلندر همچنین سالم بودن لوله لاستیکی اطمینان حاصل کرده، کارتریج را وزن نموده تا از شارژ بودن آن مطمئن شوید، چنانچه بیش از ۱۰٪ از وزن گاز درون آن کم شده باشد مجدداً شارژ کنید .
در صورت امکان سالی یک بار در حریق آموزشی از خاموش کننده استفاده کنید و مجدداً شارژ نمائید . ( هر کارتریج با ۱۱۰ گرم گاز co2 پر شده است .)
این کپسول برای خاموش کردن چندین نوع آتشسوزی کاربرد دارد و یکی از پرکاربردترین خاموشکنندهها در سیستمهای ایمنی محسوب میشود.
موارد استفاده:
منازل و آپارتمانها
خودروهای سواری و وانت
فروشگاهها و مغازهها
کارگاهها و انبارها
محیطهای اداری
پارکینگها
کپسول پودر و گاز قادر است چند نوع آتش را مهار کند:
کلاس A
مواد جامد مانند چوب، کاغذ، پارچه و پلاستیک
کلاس B
مایعات قابل اشتعال مانند بنزین، نفت و الکل
کلاس C
گازهای قابل اشتعال مانند گاز شهری و پروپان
به همین دلیل این نوع کپسول به عنوان یک خاموشکننده چند منظوره شناخته میشود.
وزن ماده خاموشکننده: ۴ کیلوگرم
نوع ماده: پودر شیمیایی خشک
فشار کاری: حدود ۱۴ تا ۱۸ بار
نوع گاز: نیتروژن
جنس بدنه: فولاد مقاوم
برد پاشش: حدود ۳ تا ۵ متر
مدت زمان تخلیه: حدود ۱۰ تا ۱۵ ثانیه
یک خاموشکننده پودر و گاز از چند بخش اصلی تشکیل شده است:
بدنه فلزی مقاوم
اهرم یا شیر تخلیه
گیج فشار
شلنگ تخلیه
نازل پاشش
پین ایمنی
گیج فشار به کاربر نشان میدهد که کپسول در وضعیت آماده به کار قرار دارد یا نیاز به شارژ دارد.
استفاده از این نوع خاموشکننده مزایای زیادی دارد:
قدرت خاموشکنندگی بالا
مناسب برای چند نوع آتش
وزن مناسب و قابل حمل
قیمت اقتصادی
استفاده آسان
مناسب برای خودرو و منزل
به همین دلیل در بسیاری از ساختمانها و خودروها استفاده از این کپسول توصیه میشود.
برای استفاده صحیح از کپسول باید مراحل زیر انجام شود:
کشیدن ضامن ایمنی
نشانه گرفتن نازل به سمت پایه آتش
فشار دادن اهرم تخلیه
حرکت دادن نازل به صورت رفت و برگشتی
در زمان استفاده باید فاصله مناسب از آتش حفظ شود.
برای اطمینان از عملکرد صحیح کپسول باید چند نکته رعایت شود:
بررسی دورهای گیج فشار
قرار دادن در محل قابل دسترس
جلوگیری از ضربه یا آسیب به بدنه
شارژ مجدد پس از استفاده
سرویس دورهای سالانه
کپسولهای آتشنشانی در ظرفیتهای مختلفی تولید میشوند.
۲ کیلویی: مناسب خودرو
۴ کیلویی: مناسب منزل و مغازه
۶ کیلویی: مناسب کارگاه و محیطهای بزرگتر
۱۲ کیلویی: مناسب محیطهای صنعتی
کپسول ۴ کیلویی به دلیل وزن مناسب و قدرت خاموشکنندگی مناسب یکی از پرکاربردترین سایزها محسوب میشود.
وجود یک خاموشکننده مناسب در محیط میتواند در لحظات اولیه آتشسوزی از گسترش حریق جلوگیری کند و خسارات جانی و مالی را به میزان قابل توجهی کاهش دهد.
در بسیاری از ساختمانها و خودروها وجود کپسول آتشنشانی به عنوان یکی از الزامات ایمنی شناخته میشود.
کپسول پودر و گاز آتشنشانی ۴ کیلویی یکی از پرکاربردترین تجهیزات ایمنی برای مهار آتش در مراحل اولیه است.
این خاموشکننده با وزن مناسب، قدرت خاموشکنندگی بالا و قابلیت استفاده برای چند نوع آتش، گزینهای مناسب برای منازل، خودروها و محیطهای کاری محسوب میشود.
استفاده از کپسول استاندارد و نگهداری صحیح آن میتواند نقش مهمی در افزایش ایمنی و جلوگیری از گسترش آتشسوزی داشته باشد.